Rigardo sur Lejdeno

 

Kiam en la deksesa jarcento oni trovis roman vojkarton, sur kiu estis desegnita en la proksimeco de Rijnmond roma burgo kun la nomo Lugdunum, multaj en Holando kredis, ke oni celis Lejdenon per tio. La ideo, ke Lejdeno rekte devenas de roma burgo, ĉe multaj vekis intereson.

Sendube ja la Romanoj ĉeestis en tiuj ĉi regionoj. La rivero Rejno formis la gravan nordan limon de la roma Regno kaj estis bone defendata. Krom tio oni multe komercis kun la frisoj, kiuj loĝis norde de Rejno kaj havis multajn komercvojojn al la nordo. Spurojn de Romana ĉeesto oni do jen kaj jen trovis, ekzemple ĉe Valkenburg je kelkaj kilometroj de Lejdeno. Sed la arkeologoj samopinias, ke Lejdeno kaj Lugdunum ne kuŝis sur la sama loko. Lugdunum situis pli okcidente, en la direkto de Katwijk.

Jam en la 18a jarcento Frans van Mieris la Juna, lejdena pentristo kaj historiisto skribis, ke Lejdeno ne devenas de romia burgo. Ankaŭ postaj historiistoj pli ol unu fojon nomis la rakonton fabelo. Sed la fabelo restis vivanta kaj ankoraŭ ĉiam troviĝas homoj kiuj kredas, ke Lejdeno iam estis Lugdunum Batavorum.

Lejdeno kaj la romia mito

La riĉa pasinteco de holanda urbo

"Multaj ‘Leijenaars'  (enloĝantoj de Lejdeno) diras pri sia urbo, ke ĝi estas ĝismorte enuiga, sed tio pledas nur kontraŭ ili kaj por la malnova Lugdunum Batavorum. Ĉar kiom da atestoj de glora pasinteco ankoraŭ restis! La burgo, Gravensteen, la murturo 'Aŭstrio', sola restaĵo de la malbonfama sieĝo, la Akademio, la valona preĝejo, restaĵo de ‘Kathrijnengasthuis’ (la hospitalo de katarinanoj) kaj tiom multaj aliaj konstruaĵoj."


el: Oud-Leiden

Heemschutserie nro 37,

eldonita en Amsterdamo, 1943.